Góry Łużyckie

Góry Łużyckie (Lužické hory) to niewielkie pasmo na północy Czech między Novým Borem, Cvikovem, Jablonnym v Podještědí, Varnsdorfem a Českou Kamenicí. Po niemieckiej stronie przechodzą w Góry Żytawskie (Zittauer Gebirge). Najwyższym szczytem jest Łuż (Luž, 793 m) bezpośrednio na granicy, a kolejnymi dominantami są Pěnkavčí vrch (792 m), Jedlová (776 m), Klíč (760 m) i Studenec (737 m). Obszar chronionego krajobrazu CHKO Lužické hory ma powierzchnię 270 km², a większość jego terenu pokrywają lasy.

Nie przyjeżdżaj tu z alpejskimi oczekiwaniami. Wzgórza są niskie, trasy zjazdowe krótkie, a śnieg niepewny. Mocne strony leżą gdzie indziej: biegówki w dobrą zimę, a przede wszystkim letnia turystyka z widokami, zamkami i skalnymi miastami po obu stronach granicy.

Gdzie jeździć na nartach

Skiareál Horní Podluží to dziś główny stok po czeskiej stronie. Ma oświetloną trasę o długości 550 m z dwoma wyciągami (kotwica i talerzyk), oświetloną trasę z przeszkodami dla snowboardzistów i łagodniejszy stok dla mniej doświadczonych. Dla dzieci jest TimPark z bramkami i ogrzewanym domkiem, a szkoła narciarska i snowboardowa uczy dzieci od 3 lat. Przy ośrodku jest bezpłatny parking i restauracja. To ośrodek dla rodzin i początkujących, a nie do całodniowego nabijania kilometrów.

Jedlová była długo najbardziej znaną narciarską górą pasma, z wyciągiem na szczyt. Operator podaje jednak na swojej stronie, że ośrodek zimowy jest na stałe nieczynny, historyczny wyciąg został zlikwidowany, a działalność torów dla wózków zjazdowych definitywnie się zakończyła. Trwa załatwianie pozwolenia na kolej krzesełkową, ale według operatora potrwa to jeszcze kilka lat. Starsze przewodniki i mapy, które podają Jedlovą jako ośrodek narciarski, są już nieaktualne.

Lausche koło Waltersdorfu po niemieckiej stronie Łuży ma dwa wyciągi i jeden wyciąg szkoleniowy oraz 2,9 km niebieskich i czerwonych tras. To także mniejszy, rodzinny ośrodek, ale w połączeniu z Horním Podluží wystarczy na weekend.

Biegówki to główny powód, dla którego przyjeżdżają tu narciarze. Kręgosłupem jest Lužická magistrála, którą Klub Czeskich Turystów (Klub českých turistů) wyznakował w 2014 roku. Prowadzi z Práchně przez Polevsko, Novą Huť i Šébr na Myslivny do schroniska Luž, gdzie łączy się z niemieckimi trasami. Przy dobrym śniegu połączonych jest do 130 km lokalnych pętli, przygotowywanych głównie pod technikę klasyczną. Trasy utrzymuje stowarzyszenie Ski Polevsko, które publikuje ich stan na swojej stronie i Facebooku. Z Cvikova prowadzi trasa przez Milštejn do rozdroża Kaufmannův buk i dalej do schroniska Luž, gdzie po 9 km łączy się z magistralą. Pod Zelenym vrchem koło Cvikova jest krótsza pętla Kalvárie o długości ok. 3 km. Po saksońskiej stronie wokół Waltersdorfu czeka kolejne 40 km tras na grzbietach Gór Żytawskich.

Lato i wycieczki

Łuż to najczęstszy cel. Z osady Myslivny koło Hornej Světlej prowadzi na górę czerwony szlak, ok. 1 km. Na szczycie są pozostałości spalonego schroniska przebudowane na taras widokowy i ogólnodostępna wieża widokowa. Od strony niemieckiej wchodzi się z Waltersdorfu.

Jedlová nad Jiřetínem pod Jedlovou oferuje kamienną wieżę widokową z 1891 roku o wysokości 23 m (wstęp płatny) i restaurację dla turystów. Latem przy dawnym wyciągu działa ośrodek sportowy z parkiem linowym i wypożyczalnią hulajnóg. Ok. 1 km od szczytu stoją ruiny gotyckiego zamku Tolštejn z XIV wieku, zbudowanego wokół dwóch fonolitowych skał.

Studenec (737 m) w zachodniej części gór ma na szczycie ogólnodostępną stalową wieżę widokową z 1888 roku o wysokości 17 m. Klíč (760 m) koło Svoru to wyraźny fonolitowy stożek chroniony jako rezerwat przyrody.

Bílé kameny, nazywane też Sloní kameny (Słoniowe Kamienie), to grupa skał z piaskowca o wysokości ok. 20 m koło Jítravy. Kaolinit nadaje im białą barwę, a obłe kształty przypominają grzbiety odpoczywających słoni. To krótki spacer, odpowiedni także dla dzieci.

Kytlice nad rzeczką Kamenicą, sześć kilometrów na północ od Nového Boru, to dawna wieś hutników szkła. Dziś służy głównie właścicielom domków letniskowych i turystom jako punkt wyjścia do okolicznych lasów i na Jedlovą.

Po niemieckiej stronie na cały dzień warto przeznaczyć Jonsdorfskie Skalne Miasto (Jonsdorfer Felsenstadt), rezerwat przyrody o powierzchni 63 ha, oraz ruiny zamku i klasztoru Oybin na wzgórzu o tej samej nazwie (514 m) nad miejscowością. Do obu miejsc dojeżdża kolej wąskotorowa z Żytawy. Przez pasmo przebiegają też szlaki długodystansowe E3 i E10, które krzyżują się pod Jedlovą, oraz trasy rowerowe nr 21 i 211.

Gdzie się zatrzymać

• Jiřetín pod Jedlovou – dobra baza na letni pobyt: Jedlová, Tolštejn i park linowy są w zasięgu pieszo, niedaleko jest też Horní Podluží ze stokiem. Odpowiedni dla rodzin.
• Horní Světlá i Mařenice – najbliżej pod Łużą i przy Lužickiej magistrali. Zimą dobry wybór dla biegaczy, latem na wejście na Łuż i wycieczki na stronę niemiecką.
• Krompach – spokojna miejscowość tuż przy granicy, kolejny punkt wyjścia na Łuż i na saksońskie grzbiety.
• Kytlice – wieś domków letniskowych w dolinie Kamenicy. Spokój, lasy i blisko do tras biegowych wokół Polevska.
• Cvikov – mniejsze miasto ze sklepami i usługami oraz z własnym wejściem na trasy biegowe. Praktyczne, gdy chcesz mieszkać taniej i mieć wszystko pod ręką.
• Nový Bor – największe miasto w okolicy, z najszerszym wyborem noclegów i z koleją. Odpowiedni, gdy szukasz hotelu z większym zapleczem, na przykład wellness, i nie przeszkadza ci dojeżdżanie autem w góry.

W górskich miejscowościach przeważają pensjonaty, domki i apartamenty. Dużych kompleksów hotelowych jak w Karkonoszach tu nie spotkasz.

Dojazd

Samochodem: Z Pragi prowadzi w ten region droga I/9 przez Mělník i Českou Lípę do Nového Boru i dalej na Rumburk. Z Nového Boru w kilka minut dojedziesz do Kytlic, Cvikova lub pod Jedlovą. Przy wejściach na trasy biegowe w weekendy bywa tłoczno, dlatego stowarzyszenie Ski Polevsko zaleca przyjazd pociągiem lub autobusem.

Pociągiem: Pośrodku lasów leży stacja kolejowa Jedlová (544 m n.p.m.), gdzie spotykają się dwie linie. Linia 080 prowadzi z Bakova nad Jizerou przez Doksy, Českou Lípę i Nový Bor do Jedlovej, a linia 081 z Děčína przez Českou Kamenicę, Jedlovą i Rybniště do Rumburka. Ze stacji Jedlová można wyruszyć pieszo na Jedlovą, Tolštejn i na trasy biegowe.

Na stronę niemiecką: Z Żytawy kursuje kolej wąskotorowa (rozstaw 750 mm) do Oybina i Jonsdorfu, więc skalne miasto i zamek Oybin zobaczysz bez samochodu.

Zdjęcia